Mehmet Akif Çakmak

Mehmet Akif Çakmak (d. 1980, Erzurum), Türk siyasi tarihi, kurumlar sosyolojisi ve kültürel hafıza alanlarında yoğunlaşan; çalışmaları parlamento ve devlet geleneği tarihinden hukuk, iktisat, ticaret ve teknoloji tarihine, din, tasavvuf ve felsefe tarihinden Türk edebiyatına uzanan araştırmacı ve yazardır.

Yirmi bir yıllık araştırma ve yazı mesaisinin ürünü olan yirmi bir eserlik külliyatı, temel bir araştırma sorunsalı etrafında şekillenmektedir: bir topluluk nasıl ortak karar alır? Yazar, karar alma mekanizmalarının morfolojisini disiplinler arası bir metodolojiyle incelemektedir.

Çalışmaları tematik olarak şu şekilde kategorize edilebilir: İlk Meclis, İkinci Meclis ve Son Osmanlı Meclisi başlıklı eserler Türk parlamento tarihinin kurumsal eşiklerini analiz ederken; TOY, ortak aklın kurultay geleneğindeki tarihsel köklerini araştırmaktadır. Siyasi süreçlerin görünmeyen dinamikleri Türk Devletleri Gizli Teşkilât Tarihi ve Gizli Cemiyetler Tarihi üzerinden incelenmekte; iktidar ile kutsal arasındaki ilişki Ruhban ve İnanç ve Mit Tarihi ile ele alınmakta; düşüncenin ahlâkî zemini Felsefe ve Düşünce Tarihi kapsamında tartışılmaktadır. Gücün, değişimin ve değerin kurumsallaşması Hukuk ve Adalet Tarihi, Para ve İktisat Tarihi, Ticaret Tarihi ve Teknoloji Tarihi'nde izlenmekte; aynı çizginin bugünkü ucu, yapay zekâ ve algoritmik piyasa mimarisini konu alan Kuantum Algoritmik Finans ile kurulmaktadır. Tasavvuf ve edebî hafızaya yönelik incelemeleri Hallâc, Kırklar Meclisi, KAF, Yunus Emre ve Yunus Emre Divanı ve Şerhi ile sürmekte; şehir ve yerel hafıza çalışması Erzurum Tarihi ile tamamlanmaktadır.

Dokuz yıllık kapsamlı bir literatür ve arşiv çalışmasının ardından ilk eseri 2017'de yayımlanan külliyat, günümüz itibarıyla 10.483 sayfalık bir hacme ulaşmıştır. Çakmak, bilginin metalaşmasına karşı çıkarak Açık Bilim (Open Science) prensiplerini benimsemiş; eserlerinin tamamını ücretsiz, tam metin ve açık erişimli olarak kamuoyuna sunmuştur. Araştırmayı ve akademik üretimi bir unvan yahut ticari gelir aracı olarak konumlandırmayı reddeden bu yaklaşım, “bilgiye evrensel erişim hakkı” ilkesini merkeze almaktadır. Yazar, eserlerin çeşitli platformlarda ücretli olarak sunulduğu hâllerde dahi elde edilecek gelirin kendisine değil, eğitimde fırsat eşitliğini sağlamaya yönelik çalışmalara bağışlanması gerektiği kanaatindedir.

Yazar, akademik yayıncılığın teknik standartlarını büyük yayıncıların altyapısına bağımlı olmadan, kendi kurduğu bağımsız bir dijital kütüphane ekosisteminde hayata geçirmiştir.

Bu altyapı dâhilinde yayımlanan yirmi altı eserin tamamı DOI (Digital Object Identifier) numarasıyla DataCite veri tabanında tescil edilmiştir. Dijital arşiv sistemi; OAI-PMH, MARCXML ve ONIX protokollerini destekleyerek ulusal ve uluslararası üniversite kütüphanelerinin katalog sistemleri tarafından doğrudan hasat edilebilir (harvestable) yapıdadır. Araştırmacıların atıf süreçlerini standardize etmek amacıyla her kitap sayfasında APA, MLA, Chicago ve İSNAD formatlarında yapılandırılmış kaynakçalar ile BibTeX ve RIS verileri sunulmaktadır. PDF ve EPUB formatlarındaki dijital metinlerin yapısal bütünlüğü ve arşive yönelik kalıcılığı ise SHA-256 kriptografik özet algoritmalarıyla güvence altına alınmıştır.