meclis

Görevli mebusların tören veya yabancıları kabulde üstlerine giyecek koyu renkli elbiseleri olmadığından, Hamdullah Suphi (Tanrıöver-Antalya) Bey’e ait tek jaketatay (smokin) da gerektiğinde ilgili kimse tarazndan giyilmek üzere Meclis'in girişindeki odaya asıldı4.

Dolaysıyla, Milli Mücadele ve Kurtuluş Savaşı’nı kazanmak Meclis'in misyonu ve en önde gelen göreviydi.

Çok geçmeden de Birinci Büyük Millet Meclisi dönemi son buldu.

Önsöz 23 Nisan 1920’de Ankara’da açılan kapı, İlk Meclis: Yüzyıllar Süren Arayış’ın eşiğiydi.

Meclis, uzun bir veda nutkuyla değil, açılamayan o celseyle sustu.

Ağustos’ta eksik mazbatalar ve yeminlerden sonra Meclis Başkanlığı seçildi.

Onun mazbatası İstanbul’daki Meclise ait olacak, kendisi ise başkente gitmeyecekti.

Meclis henüz reisini kesinleştirememişti; buna karşılık mazbata, yemin, şube, gelen evrak ve geçici başkanlık gibi parçalar birbirine eklenerek parlamentonun çalışma düzenini kuruyordu.

Meclis onun mebusluğunu kabul etmişti; Mustafa Kemal Paşa ise İstanbul’a gelmeyip Ankara’da Heyet-i Temsiliyenin başında kaldı.

İki kayıt birbirine karıştırılmadığında, tek bir “meclis” kelimesine sığdırılamayacak daha zengin bir görüntü ortaya çıkar.

Başka bir belgede ise müşavereden sonra verilecek cevapla birlikte şer’î işlerin meclis-i kazâya, divanî muamelelerin Dîvân-ı Riyâsete yöneltilmesi istenir.

Vilayetlerdeki idare meclisleri ve yerel ileri gelen ağları ilk seçimlerde önemli rol oynadı.

Fakat yurttaşın meclise ve jüriye ayırabildiği zamanın arkasında başkalarının görünmeyen emeği bulunabiliyordu.

Tartışılan Halk Sözleşmesi daha geniş seçim çevresi, daha sık Parlamento ve kanun önünde bazı güvenceler öneriyordu.

Ticaret meclisleri ve ardından Nizamiye mahkemeleri yeni kanunları, yazılı usulü ve temyiz yollarını taşıdı.

Kimin hangi gün mahkemeye veya meclise gidebileceğini gösteren fasti de zaman bilgisini kamusal iktidara bağlıyordu.

Anayasa; Rehber, Meclis-i Hubregân ve fakih üyeli Koruyucular Konseyi üzerinden dinî-hukukî ehliyeti kamu gücüne bağlar.

İstanbul ve Ankara fetvaları, meclis, basın, irşat ve yerel icra ayrılmış; manda tartışmasıyla özdeşleştirilmemiştir.