İstanbul

İstanbul Hükûmeti bütün bu olanlar karşısında kayıtsız kalmakla beraber, kendileri için şerefli olabilecek bir barış antlaşmasından başka bir ümit leri de yoktu.

Ulusal 1 Taha Akyol, Osmanlı Mirasından Cumhuriyet Türkiye'sine İlber Ortaylı ile Konuşmalar, İstanbul, 2002, s.159.

Alınan kararlar, aynı zamanda, İstanbul’un işgalinden hemen üç gün sonra adeta bir gizli direniş mahiyetinde idi.

Celalettin Arif Bey’in İstanbul yerine Erzurum mebusluğunu tercih etmesi, İstanbul’da yeni bir seçim ihtiyacı doğuran örneklerden biriydi.

Aynı gün yapılan başka bir işlem, İstanbul ile Ankara arasındaki ilişkiyi tek bir isim üzerinde görünür kıldı.

Ölümü hem Riyaset makamını hem İstanbul mebusluğundaki bir sandalyeyi boşalttı.

Vakit gazetesinin, İstanbul Valisi Haydar Bey’in birkaç gün sonra gazetecilere verdiği anlatıdan aktardığına göre görev 3 Mart gecesi saat on buçukta verildi.

Gazete, TCF İstanbul merkezindeki 12 Nisan aramasını “baskın” kelimesiyle duyurmuştu.

Teklif 25 Şubat 1926 tarihini taşıyor; metin Derviş Bey’in eşi Meryem Hanım’ın İstanbul’da yoksulluk içinde kaldığını söylüyordu.

Millî Mücadele’de İstanbul fetvası ile Ankara karşı fetvası kutsal adına birbiriyle çatışan hükümler verdi; meclis, basın, irşat heyetleri ve yerel din insanları bu sözleri farklı biçimde taşıdı.

İstanbul ve Ankara fetvaları, meclis, basın, irşat ve yerel icra ayrılmış; manda tartışmasıyla özdeşleştirilmemiştir.

Şehzade Selim’in Serhad Gözü Trabzon’daki Şehzade Selim, doğu sınırına İstanbul’dan çok daha yakındı.

Fakat İstanbul açısından hepsinden gelen söz, doğru zamanda ve doğru biçimde ulaştığında karar değeri taşıyabilir.

Tecrübeli kadroları, İstanbul içindeki bağlantıları ve Anadolu’ya geçiş yolları önemliydi.

Fakat onların İstanbul’daki mevcudiyeti düzenli seçimle oluşmuş bir yasama meclisinin üyeliği değildir.

Mazbata, seçim çevresi ile İstanbul’daki sandalye arasında yazılı bir bağ kuruyordu.

Mustafa Kemal Paşa’nın 19 Mart genelgesi,22 Ankara’da fevkalâde salâhiyete sahip bir Meclisin toplanacağını bildiriyor, yeniden seçim yapılmasını istiyor ve İstanbul’daki Meclis-i Mebusandan gelebilecek üyelerin de yeni heyete katılabileceğini söylüyordu.

Ocağın onunda Enver Paşa orduyu bir başkasına devredip İstanbul’a döndü.

Harekât bitip Enver Paşa İstanbul’a döndüğünde ordu ona kaldı.

Padişaha gönderilen albümlerde bu binanın da bir fotoğrafı var36; İstanbullu bir fotoğrafhane gelip çekmiş, altına Fransızca “Erzurum’daki mülkiye idâdîsi” diye yazmış.