inanç

İkincisi hesaplama ve yapay zekâ: makine öğrenmesi, derin öğrenme, pekiştirmeli öğrenme, language models, multimodal systems, agentic finance, simulation ve high-performance computing.

Shreve, Stochastic Calculus for Finance II: Continuous-Time Models, Springer, 2004.

Gömülerin inanç tarihi için taşıdığı ilk ağırlık burada bulunur.

Ölüyü yalnız bizim inancımızın ilk habercisi, bizim törenimizin eksik biçimi veya modern insanlığın deneme nüshası olmaktan çıkarır.

Ata inancı hakkında soru sorarken yalnız “neye inanıyorlardı?” demek yetmez.

Yetişkinin inancını sürdürmesi çocukluğunda uygulanan her baskıyı haklı çıkarmaz; inancını bırakması da gördüğü bütün bakım ve eğitimi baskıya dönüştürmez.

Edward Swenson'ın ritüel arkeolojisi için yaptığı uyarı burada belirleyicidir: Olağan dışı veya düzenlenmiş bir maddi birikimi doğrudan belirli bir inancın, duygunun ya da siyasal düzenin aynası sayamayız.

İnanç aşağılanmadan soru ile cevap mühürlenebilir, birden çok taşıyıcı seçilebilir, dönüşte metin herkesin önünde okunabilir.

Uzak mal bulunması insanlar arasında ilişki olduğunu gösterir; bu ilişki dil, inanç veya toplumsal düzenin aynılaştığını kanıtlamaz.

Ağın gücü, yalnız kaç limana ulaştığından değil, bu tekrar eden ilişkilerden gelir.

Kentin siyasî düzeni elbette ticari kurumları etkiler; fakat burada asıl görünen şey başka bir ilişkidir: büyük bir şehir, dışarıdan gelen mala bağımlı olduğunda yabancı tüccar ve liman sistemi günlük hayatın temel unsurlarından biri hâline gelir.

Asıl önemli olan, düşüncenin inançla şiirin içinde ve geçim kaygısıyla taraf olmanın ortasında nasıl doğduğunu görmektir.

Limana gelen insan kadar, iç bölgeden inen yol da ufkunu genişletiyordu.

Bu cümlede İskenderiye'nin kalıcı sorusu duyulur: İnanç aklı susturmadan kendini nasıl korur; akıl da inancı küçümsemeden nasıl sorar?

Sikke ödemeyi kolaylaştırır; hukuk tahsil hakkını tanımlar; itibar bilgi eksikliğini azaltır; liman ağı malı hareket ettirir.

Müslüman, Hristiyan ve Yahudi tüccarlar aynı limanlarda, gemilerde ve pazar sistemlerinde karşılaşıyordu.

Liman ve ticaret merkezindeki bolluk iç bölgelerdeki vergi mükellefinin aynı fiyatla gümüş bulmasını garanti etmez.

Her ikisi de Kur’an’ın iç anlamına yöneldi, nefsi eğitmeyi önemsedi, Muhammedî nurdan ve sırrı taşımanın ağırlığından söz etti.

Böyle bir cümle yerleşmiş bir inancın bildirisi sayılmaz; fakat bütünüyle önemsiz de görülmez.

Sonraki yargılamada metinler, inanç suçlamaları ve devlet iradesi daha belirleyici olacaktır.